W uzasadnionych sytuacjach sąd może podjąć decyzję o ograniczeniu rodzicom (lub jednemu z nich) praw rodzicielskich. Przyjmuje ono m.in. formę: ustanowienia nadzoru kuratora sądowego, umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej lub zobowiązania rodziców do podjęcia terapii psychologicznej.

Najczęstsze powody ograniczenia władzy rodzicielskiej

Główną przesłanką do ograniczenia władzy rodzicielskiej jest zagrożenie dobra dziecka. Można je stwierdzić z różnych powodów – poznaj najczęstsze z nich.

1. Rozstanie rodziców

Jeśli żyją oni w rozłączeniu (np. po rozwodzie lub separacji) i nie potrafią dojść do porozumienia w kwestii wychowywania dziecka czy opieki nad nim.

2. Uzależnienie od alkoholu

Nałóg może utrudniać wypełnianie obowiązków rodzicielskich, a także skłaniać do zachowań zagrażających prawidłowemu rozwojowi, zdrowiu, a nawet życiu małoletniego.

3. Przemoc domowa

Dobru dzieci zagraża zarówno przemoc względem nich, jak i wobec rodzica – np. jeśli małoletni są świadkami krzywdzenia matki przez ojca. Przesłanką do ograniczenia władzy rodzicielskiej może być przemoc fizyczna, psychiczna, ekonomiczna lub seksualna.

4. Demoralizacja dzieci

Jeśli rodzice tolerują lub aprobują nieodpowiednie zachowania swojego dziecka, np.:

• spożywanie alkoholu,
• zażywanie narkotyków,
• kradzieże,
• przemoc względem rówieśników,
• uchylanie się od obowiązku szkolnego.

5. Rażące zaniedbywanie dziecka

Powodem ograniczenia praw rodzicielskich może być ignorowanie podstawowych potrzeb dziecka – fizycznych, edukacyjnych czy emocjonalnych.

6. Porzucenie dziecka bądź długotrwały brak zainteresowania nim

Sąd może ograniczyć prawa rodzicielskie, gdy rodzic nie wykazuje zainteresowania rozwojem dziecka i nie utrzymuje z nim kontaktu – np. z powodu wyjazdu za granicę.

7. Pozostawienie dziecka bez opieki

Jeśli małoletni jest zostawiony sam sobie i narażony na okoliczności, które narażają na niebezpieczeństwo jego zdrowie lub życie – np. pozostawienie dziecka w zamkniętym aucie podczas upału.

8. Nadużywanie władzy rodzicielskiej

Przesłanką do odebrania praw rodzicielskich może być np. ograniczanie wolności dziecka, manipulowanie nim czy zmuszanie do ciężkiej pracy.

9. Niepłacenie alimentów

Jeśli ma charakter długotrwały, wynika ze złej woli rodzica, a także uniemożliwia właściwe sprawowanie opieki nad dzieckiem i wypełnianie obowiązków wychowawczych.

10. Trwała przeszkoda uniemożliwiająca sprawowanie władzy rodzicielskiej

Może nią być np. długotrwała choroba psychiczna rodzica czy skazanie na wieloletnią karę pozbawienia wolności.

Ograniczenie władzy rodzicielskiej – podsumowanie

Sprawy sądowe o ograniczenie praw rodzicielskich bywają skomplikowane, długotrwałe i stresujące. Dlatego warto skorzystać z pomocy doświadczonego prawnika. Adwokat z Warszawy Magdalena M. Grześkowiak jest specjalistką prawa rodzinnego i opiekuńczego. Wspiera swoich klientów w postępowaniach m.in. o ograniczenie, odebranie oraz przywrócenie praw rodzicielskich.